อุบัติเหตุคนจัดฟันอะไรที่ต้องไปหาหมอทันที ไม่ต้องรอวันนัด

อุบัติเหตุคนจัดฟันมีอะไรบ้าง? (อาการแบบนี้คุณนึกออกไหมคะ)

เพื่อให้เห็นภาพชัดเจน หมอขอแยกอาการที่พบบ่อยมาให้เช็กกันค่ะ

ลวดจัดฟันยาวออกมาทิ่มแก้ม (Protruding Archwire)

อาการนี้คนไข้หมอมักจะบอกว่า “เหมือนมีเข็มแทงแก้มตลอดเวลา” เลยค่ะ สาเหตุไม่ได้เกิดจากหมอตัดลวดไม่ดีนะคะ แต่มันคือสัญญาณที่ดีว่า “ฟันคุณกำลังเคลื่อนตัวเข้าที่” ค่ะ เมื่อฟันเรียงตัวชิดกันมากขึ้น ช่องว่างระหว่างฟันลดลง ปลายลวดที่เคยพอดีจะถูกเบียดให้ยื่นยาวออกมาพ้นแบรกเก็ตซี่ในสุด ผลคือมันจะไปทิ่มเนื้อเยื่ออ่อนข้างแก้มจนอักเสบ เป็นแผลหลุมคล้ายร้อนใน ยิ่งขยับปากพูดหรือเคี้ยวข้าวก็จะยิ่งเจ็บรุนแรงค่ะ

แบรกเก็ต/เหล็กจัดฟันหลุด (Broken Brackets)

เคสยอดฮิตที่เกิดจากการ “เผลอใจ” เคี้ยวของแข็ง ของเหนียว เช่น กระดูกอ่อน น้ำแข็ง หรือขนมตุ๊บตั๊บค่ะ แรงกระแทกจากการเคี้ยวจะทำให้กาวคอมโพสิตที่ยึดเหล็กกับฟันหลุดออก ตัวเหล็กจะไม่ได้ติดอยู่กับฟันแต่จะ “กลิ้ง” หรือ “แกว่ง” ไปมาบนเส้นลวดค่ะ ความน่ากลัวคือถ้าเหล็กหลุดในซี่ที่ต้องคล้องยาง หรือซี่ที่ต้องดึงฟัน แผนการจัดฟันซี่นั้นจะหยุดกึกทันที เหมือนรถที่ล้อหลุดไปหนึ่งข้างนั่นเองค่ะ

ลวดจัดฟันหลุดออกจากร่อง (Wire out of Bracket)

อาการนีเมักเกิดกับคนไข้ที่เพิ่งเริ่มจัดฟันใหม่ๆ ซึ่งหมอจะใช้ลวดเส้นเล็กและนิ่มมากค่ะ บางครั้งเวลาเราเคี้ยวอาหารที่เหนียวนิดๆ ลวดอาจจะ “ดีด” ออกจากร่องเหล็กได้ พอลวดหลุดออกมามันจะไม่มีตัวประคอง ปลายลวดจะดีดไปทิ่มริมฝีปากหรือทิ่มลงไปในเหงือกจนเลือดออกซิบๆ หากทิ้งไว้จะทำให้ฟันซี่นั้นไม่ถูกควบคุมทิศทาง และอาจทำให้ฟันบิดเบี้ยวผิดรูปได้ภายในเวลาไม่กี่วันค่ะ

ยางจัดฟันขาดหรือหลุด (Missing Elastics/O-ring)

ตัวยาง O-ring สีสันสดใสมีหน้าที่สำคัญคือ “รัดลวดให้ติดกับเหล็ก” ค่ะ ถ้าตัวยางขาดหรือหลุดหายไป ลวดจะหลวมและไม่สามารถส่งแรงไปที่ฟันซี่นั้นได้เลย เคสนี้หลายคนชอบคิดว่ารอได้ แต่จริงๆ แล้วถ้าทิ้งไว้นาน ฟันซี่ที่ไม่มีความตึงของลวดอาจจะ “คืนตัว” กลับไปตำแหน่งเดิม ทำให้หมอต้องเสียเวลามาเริ่มต้นดึงซี่นั้นใหม่ในเดือนถัดไปค่ะ

อุบัติเหตุกระแทกปากรุนแรง (Trauma)

เคสนี้เป็นเรื่องฉุกเฉินระดับสีแดงค่ะ มักเกิดจากการเล่นกีฬา อุบัติเหตุรถล้ม หรือการกระแทกโดยตรง แรงกระแทกจะทำให้เครื่องมือจัดฟัน (ซึ่งเป็นโลหะที่มีความคม) บาดเนื้อเยื่ออ่อนในปากจนเป็นแผลฉกรรจ์ หรือที่น่ากลัวกว่านั้นคือแรงกระแทกผ่านเครื่องมือไปสู่รากฟันโดยตรง อาจทำให้ “ฟันโยก” หรือ “รากฟันหัก” ได้ทันที เคสนี้หมอขอเน้นย้ำว่าต้องรีบพุ่งตัวมาคลินิกเพื่อเอกซเรย์เช็กรากฟันด่วนที่สุดค่ะ